نکات مداخله در بحران برای والدین و معلمان کودکان طیف اتیسم

0
573

آموختن نکات مداخله در بحران برای والدین و معلمان کودکان طیف اتیسم بسیار ضروری است. رویدادهـای بحرانـی و رفتارهـای انفجـاری از کـودکان اتیسـم بــا عملکــرد بــالا، یکــی از مهمتریــن و پررنــگ تریــن مســائلی اســت کــه والدیــن و معلمــان بــا آن روبــه رو مــی شــوند. رفتارهـای انفجـاری مانند خـراب کـردن وسـایل، پرخاشـگری فیزیکــی، خــودآزاری، نابســامانی و کــج خلقــی موانــع عمــده پیشــرفت اجتماعــی و آموزشــی او هستند. چنیـن رفتارهایـی ایـن کـودکان را در معـرض خطـر محرومیــت و انــزوا از فعالیــت‌هــای اجتماعــی، آموزشــی، خانوادگــی و اجتماعــی قــرار مــی‌دهنــد. علــاوه بــر ایــن، رفتارهــای انفجــاری بــار ســنگینی بــر دوش خانــواده مــی‌گـذارند؛ بـه خصـوص اینکـه بچـه‌هـا از دوره پیـش دبسـتانی تـا ســن مدرســه رشــد مــی‌کننــد. تعریــف رفتارهــای انفجــاری از منظـرکـودک اتیسـم، والـد یـا معلـم او متفاوت است. از دید کودک رفتارهای انفجاری عبارتند از:

  1. ســردرگمی در مــورد اثــرات و پیامدهــای بســیاری از رفتارهایــش
  2. تعامــل بــا رفتارهــای محــدود و کلیشــه‌ای و علایقی کــه ممکـن اسـت توانایـی جوانـان را بـرای یادگیـری و همسـویی بـا همسـالانش محـدود کنـد.
  3. مشــکل شــدید در شــروع و حفــظ تعامــات اجتماعــی و روابــط
  4. ناتوانایــی در درک خواســته‌هــای خانــواده یــا معلــم و برقــراری ارتبــاط و نیازهــای خــود

از دیــدگاه والدیــن یــا معلمــان، رفتارهــای انفجــاری شــامل خـودآزاری و دیگـر آزاری، تخریـب امـوال، عـدم رعایـت یـا اختــلال در برنامــه روتیــن کلاس‌ها، ایجــاد نابســامانی و کــج خلقــی اســت؛ بنابرایــن والدیــن و معلمــان ابتــدا بایــد بداننــد کــه بــرای کــودکان، رفتارهــای تقلیــدی اغلــب بــه عنــوان رفتــار بــد شــناخته مــی‌شــوند.

لیســتی از مــواردی کــه خانــواده و معلمــان در هنــگام بحــران بایــد انجــام دهنــد

هـر زمـان کـه ممکـن اسـت بـه کـودک دارای اتیسـم اجـازه دهیــد تــا انتخــاب‌هایش را از طریــق اقدامــات مداخلــه در بحــران انجــام دهــد؛ بــا ایــن حــال، بــه او گزینــه‌ای پیشــنهاد نکنیــد. اگــر آنهــا با آنچــه شــما در تــلاش بــرای دسـتیابی بـه آن هسـتید موافقنـد، انتخـاب‌هـای خـود را ارائـه نکنیــد.

خشــم، تــرس و اضطــراب مــی‌توانــد روی رفتــار اثـر بگـذارد. مـادران و پدرانـی کـه طـلاق، بحـران سـلامت، تغییــر شــغل یــا یــک تغییــر مکانــی را پشت سر می‌گذارند، ممکــن اســت فکــر کننــد همــه چیــز را مدیریــت مــی‌کننــد و هیــچ دلیلــی بـرای نگرانـی درباره فرزندشـان نیسـت، امـا اگـر شـما در مـورد چیــزی اســترس داریــد، کــودک شــما نیــز ماننــد خودتــان خواهـد بـود؛ بـه ویـژه اگـر او قـادر بـه انجـام هـر کاری نباشـد یــا حتــی نتوانــد نگرانــی‌هــای خــود را بیــان کنــد.

گرسنگی و تشنگی فرزندتان را آزار می‌دهد

گرسـنگی، خسـتگی، یـا تشـنگی مـی‌توانـد فرزنـد شـما را بدخلـق کنـد. خـواب کـم یـا ضعیـف شـدن بـا سـرماخوردگی، مــی‌توانــد بــه راحتــی رفتــاری غیــر معمولــی را بیــان کنــد. بیمــاری مزمــن یــا عفونــت درجــه پاییــن هم مــی‌توانــد باعــث تحریـک‌پذیـری او شـود. اگـر کـودک شـما الگـویی ســخت‌گیرانــه در یــک زمــان خــاص از روز دارد، ســعی کنیـد یـک تکـه میـوه را در آن سـاعت ارائـه دهیـد تـا ببینیـد آیــا تفــاوت دارد یــا خیــر؟

در طول یــک بحــران، بســیاری از رفتارهــای یــک کــودک ممکــن اســت حــس مشــخصی را ایجــاد نکنــد؛ بــه عبارتــی بــه نظــر نمــی‌رســد کــه بــه هــدف مشــخصی برســند. بــرای مثــال، فرزند شــما در مــورد تمــام دیوارهــا و پنجــره هــا بــا انگیــزه و هــدف عصبانــی نمــی‌شــود. بــرای یــک لحظــه فـرض کنیـد کـه کودکتان، پیـام‌هـای کـد شـده‌ای را در مـورد چیزهایـی کـه بـرای او اهمیـت دارد ارسـال مـی‌کنـد و کار شـما ایــن اســت کــه کــد را بشــکنید تــا پیــام‌هــا را بخوانیــد.

در زمــان بحــران همیشــه از صــدا و رفتــار آرام اســتفاده کنیــد، امــا بــا اســتحکام و ثبــات.

بــه فرزندتــان هدفــون بدهیــد؛ در نتیجــه او مــی‌توانــد بــه صداهــای گیــج کننــده در اطرافــش توجــه نکنــد.

«من به تو کمک می‌کنم؛ مطمئن باش»

کمـک کنیـد فرزندتـان شـما را بـه دیـد یـک حـل کننـده مشـکل ببینـد. اجـازه دهیـد او بدانـد کـه شـما از چگونگـی موقعیــت مشــکلات او آگاه هســتید. بــه او بگوییــد کارشــما ایــن اســت کــه بــا ایــن مشــکل کنــار بیاییــد. بــه صراحت توضیـح دهیـد کـه کمـک شـما، بـه معنـای اجتنـاب از وضعیـت یـا انجـام آن کار برایش نیسـت، بلکـه کمـک بـه او بـرای انجـام دادن آن اسـت؛ به عنـوان مثـال به فرزندتان بگویید: « مـن اینجـا هسـتم تـا بـه تو کمـک کنـم مشکلت را حل کنی.»

بــه جــای نــگاه کــردن بــه رفتــار بــه عنــوان رفتــار بــد و ناصحیــح، بــه چگونگــی بافــت یــا محیطــی کــه خــارج از هماهنگــی بــا کــودک شماســت نــگاه کـنید. سپس آنچــه مــی‌توانیــد در مــوردش انجــام دهیــد، کشــف کنیــد.

از طریـق اقدامـات مداخلـه در بحـران اهدافتـان را در ذهـن دنبـال کنیـد و قوانیـن جدیـدی را بـرای پاسـخگویی در آینـده وضـع کنیـد.

بـه همـه منابـع ممکـن درد، ماننـد دنـدان‌هـا، ریفلاکـس، روده، اسـتخوان‌هـای شکسـته، بـرش‌هـا و زخـم‌هـا، عفونـت‌هـا، آبسـه‌هـا، پیـچ‌خوردگـی‌هـا، کبـودی‌هـا و غیـره بـا دقـت نـگاه کنیـد. هـر رفتـاری کـه بـه نظـر می‌رسـد موضعـی باشـد ممکـن اسـت درد را نشـان دهـد. اگـر او همیشـه دوسـت دارد بــه طــور مثــال شــکم خــود را روی دســته نیمکــت قــرار دهـد، ممکـن اسـت بـه ایـن دلیـل باشـد کـه معـده او صدمـه دیـده اسـت. بــرای فــرد دارای اتیســم روشــن کنیــد کــه همیشــه در دســترس او خواهیــد بــود.

تمریــن و تکــرار آنچــه تصمیــم گرفتــه شــده، بــه عنــوان راه حــل مناســب بــرای مشــکل اســت. ایــن تصمیــم ممکــن اســت شــامل تکمیــل یــک فعالیــت، پذیــرش یــک تغییــر یــا بازگردانــدن محیــط پــس از کــج خلقــی باشــد.

با فرزندتان شفاف صحبت کنید

بــه جــای ایــنکــه بــه فرزندتــان بگوییــد چــه کاری انجــام ندهــد، بــه صــورت مســتقیم و واضــح بــه او بگوییــد کــه چـه کاری انجـام دهـد. بـه عنـوان مثـال بـه جـای ایـن کـه بـه او بگوییــد: «موهــای بــرادرت را نکــش»، بگوییــد: «دســت‌هایــت را پاییــن بیــاور.»

هنـگام بحـران، امنیـت اصلـی‌تریـن اولویـت اسـت. بـه محـض امـکان فرزندتـان را از موقعیـت نـا امـن دور کنیـد.

همیشـه در زمـان بحـران، منظـور و معنـی حـرف‌هایتـان را بگوییــد و بــا فرزنــد خــود بســیار واضــح و مشــخص صحبــت کنیـد.

بعضــی از رفتارهــا، بــه ویــژه آنهایــی کــه بــه نظــر بســیار عجیـب و غریـب، غیرمنتظـره و ناگهانـی هسـتند ممکـن اسـت بــه دلیــل تشــنج باشــد. اگــر در مــورد ایــن موضــوع نگــران هسـتید، تعـداد بسـیار دقیقـی از آنچـه مشـاهده مـی‌کنیـد را ثبــت کنیــد. ببینیــد آیــا معلــم فرزنــد شــما هــم نظــری مشــابه دارد؟ بــا پزشــک متخصــص و درمانگــر خــود هــم صحبــت کنیــد.

برخــی چیزهــا در اطــراف فرزنــد شــما قابــل تغییــر است و برخــی خیر. برای مثال یــک معلــم، قــرص نعنایــی را در دهــان دانــش آمــوز قــرار مــی‌دهــد تــا او را ســاکت نگــهدارد. غافــل از اینکــه بچــه‌هــا در کلاس بــه خاطــرســروصداهایــش بـه او پـاداش مـی‌دهنـد. گاهـی اوقـات فقـط بایـد بدانیـد کـه مشـکل چیسـت و چـه چیـزی مـی‌توانـد بـه شـما کمـک کنـد تا بتوانیـد در مـورد آن کاری انجـام دهیـد.

یخچـال شـما همیشـه ســر و صــدا ایجــاد مــی‌کنــد، امــا اگــر متوجــه شــوید کــه ایــن صـدا حـواس شـنوایی فرزندتـان را پـرت مـی‌کنـد، می‌توانیـد بــه او کمــک کنیــد تــا محــلی آرام بــرای انجــام تکالیفــش ایجـاد کنـد. گاهـی اوقـات شـما عـدم تطابـقی بیـن آنچـه از فرزندتـان انتظـار داریـد و آنچـه او در مـی‌توانـد انجــام دهــد، پیــدا مــی‌کنیــد.

مسیر پیدایش رفتار کودک اتیسم را ثبت کنید

یکی از نکات مداخله در بحران برای والدین و معلمان کودکان طیف اتیسم،‌ثبت مسیر پیدایش رفتار او است؛ سعی کنید این مسیر را مثل یــک انســان شـناس که اعمـال افـراد بومـی تـازه کشـف شـده را ثبـت مـی‌کنـد، انجـام دهیـد. قضـاوت کـردن را متوقـف کنیـد.شـما آنچـه فکــر مــی‌کنیــد را مــی‌دانیــد. بســیاری از رفتــارهــا از یــک رویــداد نشــات مــی‌گیرنــد یــا توســط آن از بیــن مــی‌رونــد. منظــور ایــن اســت کــه هــر رفتــاری در اثــر کاری بــه وجــود مــی‌آیــد؛ بــه طــور مثــال هنگامــی کــه از کنــار رســتوران رد مــی‌شــوید ناخــودآگاه احســاس گرســنگی مــی‌کنیــد. ایــن حــوادث محیطــی در زندگــی فرزنــد شــما نیز وجــود دارد؛ یعنــی چیزهایــی کــه باعــث ایجــاد رفتــار مــی‌شــوند. شــما مــی‌توانیــد از یــک دفترچــه خاطــرات یــا ثبــت وقایــع اســتفاده کنیــد تــا بتوانیــد ســخت‌تریــن رفتــارهــای فرزندتــان را بشناســید.

در زمـان بحـران روی موضعتـان بمانیـد. فرزندتـان ممکن اسـت موضوعـات فرعـی و نامربـوطی را پـرورش دهـد تـا رفتـارهــای خودش را توجیــه کنـد. نظــرات نــامربــوط را قطــع یــا رد کنیــد. اینگونــه پاســخ دهیــد: « بــه نظــر خــوب نیست، مـن نمـی‌توانـم بـه آن توجـه کنـم. می‌توانید بگوییـد: «ایـن موضـوع درسـت نیسـت؛ در نتیجـه مـن بایـد چیـزی کـه تو می‌گویی را رد کنــم. یا اینکه بگویید: «مــن نمــی‌توانــم بــه تو در حل مشــکلت کمــک کنـم؛ در حالـی کـه در مـورد چیـزی صحبـت مـی‌کنی کـه بـه موضـوع اصلـی نامربـوط اسـت.»

سـعی کنیـد هـرنوع آلـرژی یـا حساسـیت غذایـی کــه ممکــن اســت فرزندتــان را ناراحــت کنــد، شناســایی کنیــد.  اســهال در عــرض چنــد ســاعت پــس از غــذا خــوردن، قطعــا علائـم آلـرژی را نشـان مـی‌دهـد؛ بنابرایـن ممکن است گونـه‌هـا و گـوش‌هـا سـرخ شـوند. بسـیاری از خانـواده‌هـا گـزارش مـی‌دهنــد هنگامــی کــه فرزندشــان غــذای خاصــی مــی‌خــورد، رفتـارهـای کلیشـه‌ای و بـال زدن‌هایـش کاهـش مـی‌یابـد. یک رژیــم حذفــی مــی‌توانــد بــه شــما ثابــت کنــد آیــا غذاهــای خـاص باعـث درد یـا رفتارهـای غیـر معمـول مـی‌شـوند یـا خیـر؟

 

 

 

 

ترک پاسخ

لطفا نظر خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید